به گزارش پایگاه خبری عصر مطالبه؛
۱۷هفدهم مردادماه، روز خبرنگار، یادآور شهادت شهید محمود صارمی، خبرنگار خبرگزاری جمهوری اسلامی در مزار شریف افغانستان است؛ خبرنگاری که در مسیر انجام وظیفه حرفهای خود جان خود را از دست داد و نامش برای همیشه با مفهوم خبرنگاری، ایستادگی و روایت حقیقت گره خورده است.
این روز اما تنها متعلق به یک خبرنگار یا یک نسل نیست؛ بلکه روز پاسداشت همه خبرنگارانی است که در تاریخ معاصر ایران، در عرصههای سیاسی، اجتماعی، فرهنگی و دفاعی، نقش مهمی در ثبت و روایت رویدادهای کشور ایفا کردهاند و برخی از آنان در این مسیر جان خود را فدا کردهاند.
روز خبرنگار در واقع فرصتی برای بازخوانی جایگاه رسانه و تأمل بر این پرسش است که جامعه امروز تا چه اندازه به خبرنگار، رسانه و روایت دقیق و صادقانه واقعیتها نیازمند است.
خبرنگار؛ راوی تاریخ ایران
مرور تاریخ انقلاب اسلامی ایران نشان میدهد بخش مهمی از آنچه امروز از آن دوران میدانیم، حاصل تلاش خبرنگاران، عکاسان، تصویربرداران و فعالان رسانهای است. از روزهای پرالتهاب انقلاب تا دوران هشت سال دفاع مقدس و عملیاتهای مختلف، خبرنگاران در کنار مردم و رزمندگان حضور داشتند و وقایع میدانی را ثبت و روایت کردند.
همچین در جنگ رمضان و دیگر مقاطع حساس دفاعی کشور نیز خبرنگاران صرفاً ناظر نبودند؛ بلکه بخشی از جریان اطلاعرسانی و ثبت تاریخ محسوب میشدند و با تهیه گزارشها، تصاویر و مستندات، مانع از فراموشی بسیاری از واقعیتهای آن دوران شدند.
در شرایط بحرانی، جامعه بیش از هر زمان دیگری به خبرنگار نیاز دارد؛ زیرا خلأ اطلاعاتی میتواند زمینهساز شایعه، اضطراب و انتشار روایتهای نادرست شود.
خبرنگار حرفهای در چنین شرایطی وظیفه دارد میان واقعیت و شایعه تمایز قائل شود، اطلاعات صحیح را منتشر کند و از شکلگیری فضای رسانهای مبتنی بر اخبار غیرموثق جلوگیری نماید.
خبرنگاری؛ فراتر از انتقال خبر
خبرنگار صرفاً تولیدکننده و منتشرکننده خبر نیست. او میتواند چشم جامعه برای مشاهده مسائل، گوش مسئولان برای شنیدن مطالبات مردم و زبان گویای شهروندانی باشد که امکان دسترسی مستقیم به مدیران را ندارند. زمانی که خبرنگار درباره موضوعاتی مانند وضعیت جادهها، مشکلات آب، قطعی برق، مسائل آموزشی، بهداشت، محیط زیست، اقتصاد یا پروژههای نیمهتمام پرسش میکند، در واقع نماینده یک مطالبه فردی نیست؛ بلکه بازتابدهنده خواست عمومی جامعه است. از این منظر، مطالبه خبرنگار، مطالبه جامعه محسوب میشود.
بهبهان و جایگاه ویژه خبرنگاری محلی
در شهرستانهایی مانند بهبهان، نقش رسانههای محلی حتی پررنگتر از رسانههای ملی است. خبرنگار محلی در بطن جامعه زندگی میکند؛ با مسائل شهری آشناست، ظرفیتهای منطقه را میشناسد و ارتباط مستقیمتری با مدیران محلی دارد.
رسانه محلی میتواند بهعنوان پلی مؤثر میان مردم و دستگاههای اجرایی عمل کند؛ پلی که در صورت عملکرد صحیح، قادر است بسیاری از مشکلات را پیش از تبدیل شدن به بحران، به مسئولان منتقل کند.
بهبهان با برخورداری از ظرفیتهای تاریخی، فرهنگی، اقتصادی و انسانی قابل توجه، نیازمند رسانهای حرفهای، پویا و مطالبهگر است؛ رسانهای که هم توانمندیهای منطقه را معرفی کند و هم در برابر مشکلات مردم سکوت نداشته باشد. با این حال، فعالیت در رسانه محلی با چالشهایی همچون محدودیت امکانات، مشکلات اقتصادی، نبود امنیت شغلی و فشارهای ناشی از مطالبهگری همراه است. با وجود این شرایط، خبرنگار محلی همچنان در میدان حضور دارد، زیرا خود را بخشی از جامعه میداند.
یک سؤال جدی؛ چرا پاسخ مطالبه، گاهی فشار است؟
یکی از موضوعات مهمی که در روز خبرنگار باید بهصورت شفاف مطرح شود، نحوه مواجهه برخی مدیران با پرسشها و مطالبات رسانهای است. خبرنگار سؤال میپرسد، اما گاهی به جای دریافت پاسخ، با توصیههایی مانند «پیگیری نکنید»، «این موضوع را منتشر نکنید» یا حتی فشارهای غیررسمی مواجه میشود. در برخی موارد نیز این روند به تهدید، شکایت یا احضار منتهی میشود.
بدیهی است خبرنگار نیز مانند هر شهروند دیگری موظف است در چارچوب قانون، اخلاق حرفهای و رعایت حقوق افراد فعالیت کند و رسانه نباید به بستری برای اتهامزنی یا تسویهحساب شخصی تبدیل شود. با این حال، مطالبهگری قانونی و پرسشگری حرفهای نباید با هزینههای غیرقانونی یا فشارهای خارج از چارچوب مواجه شود.
خبرنگار منتقد، دشمن مدیر نیست.
خبرنگاری که درباره یک پروژه یا عملکرد سؤال میپرسد، در پی تخریب نیست؛ بلکه در حال انجام وظیفه حرفهای خود است. خبرنگار برای فعالیت مؤثر به آزادی و امنیت حرفهای نیاز دارد. رسانه برای ایفای نقش واقعی خود نیازمند آزادی بیان مسئولانه، دسترسی به اطلاعات، امنیت شغلی و حمایتهای قانونی است. خبرنگاری که همواره نگران پیامدهای انتشار یک گزارش باشد، نمیتواند با استقلال و آرامش حرفهای به وظیفه خود عمل کند، بدیهی است هر فرد یا دستگاهی در صورت انتشار اطلاعات نادرست یا اتهام غیرمستند، حق پیگیری قانونی دارد؛ اما نباید فراموش کرد که مسیر حقوقی نباید جایگزین گفتوگوی حرفهای و پاسخگویی شفاف شود، بهترین پاسخ به پرسش خبرنگار، ارائه مستندات و شفافسازی است. مسئولیت مدیران؛ پاسخگویی بخشی از خدمت عمومی است
مدیران در برابر مردم مسئولیت مستقیم دارند، خدمت به مردم تنها به اجرای پروژهها محدود نمیشود؛ ارائه گزارش عملکرد، شفافسازی و پاسخگویی به افکار عمومی نیز بخشی از وظایف مدیریتی است.
مردم حق دارند از جزئیات عملکرد مدیران، نحوه هزینهکرد بودجهها، پیشرفت پروژهها و برنامههای آینده آگاه باشند. خبرنگار در این میان، نماینده افکار عمومی برای طرح این پرسشهاست، بنابراین انتظار میرود مدیران به جای پرهیز از پاسخگویی، با رسانه وارد گفتوگویی حرفهای و شفاف شوند.
اختلاف نظر با رسانه طبیعی است، اما حذف یا تضعیف رسانه راهحل مشکلات نیست.
خبرنگار؛ پل ارتباطی مردم و مسئولان
یکی از مهمترین کارکردهای رسانه، ایجاد ارتباط میان مردم و مسئولان است، بسیاری از شهروندان امکان دسترسی مستقیم به مدیران را ندارند؛ در این میان رسانه نقش واسطهای مؤثر را ایفا میکند، خبرنگار موضوعات را بررسی میکند، با مسئولان در میان میگذارد و تا حصول نتیجه پیگیری میکند. این همان مطالبهگری حرفهای و اصولی است.
رسانه و مبارزه با فساد
رسانهها نقش مهمی در شفافسازی و مقابله با فساد و ناکارآمدی دارند. از طریق گزارشهای تحقیقی، بررسی اسناد و پرسشگری حرفهای، رسانه میتواند موضوعاتی را که از دید عموم پنهان ماندهاند آشکار کند. البته این مسیر نیازمند دقت بالا و رعایت اصول حرفهای است.خبرنگار باید میان نقد، تخلف، فساد و اتهام تفاوت قائل شود و از هرگونه قضاوت بدون سند پرهیز کند.رسانه زمانی در این مسیر موفق خواهد بود که دقیق، مستقل و مسئولانه عمل کند.
مشکلات خبرنگاران را نباید نادیده گرفت
در کنار رسالت سنگین خبرنگاری، باید به شرایط کاری آنان نیز توجه داشت، مسائلی مانند امنیت شغلی، معیشت، بیمه، آموزش تخصصی، دسترسی به اطلاعات و حمایتهای حقوقی از جمله مطالبات جدی جامعه رسانهای است. نمیتوان از خبرنگار انتظار عملکرد حرفهای داشت، در حالی که زیرساختهای لازم برای فعالیت او فراهم نباشد. تقویت رسانه در واقع به معنای تقویت آگاهی عمومی و سرمایه اجتماعی کشور است.
آینده رسانه متعلق به خبرنگارانی است که سه اصل را همزمان رعایت کنند: دانش، اخلاق و شجاعت.دانش برای تحلیل صحیح، اخلاق برای رعایت حقوق افراد و شجاعت برای بیان حقیقت. رسانه دشمن مدیران نیست؛ بلکه آینه عملکرد آنان است. شکستن آینه، واقعیت را تغییر نمیدهد.
کلام آخر
هفدهم مرداد فرصتی برای تکریم خبرنگار است؛ اما این تکریم تنها با پیام تبریک محقق نمیشود، احترام واقعی به خبرنگار، در گرو پاسخگویی، شفافیت، دسترسی آزاد به اطلاعات و حمایت از استقلال حرفهای اوست. در مقابل، خبرنگار نیز باید با دقت، انصاف، مستندات و رعایت اصول اخلاقی فعالیت کند. خبرنگاری نه تقابل با مسئولان است و نه تملق قدرت؛ بلکه ایستادن میان مردم و قدرت برای روایت دقیق حقیقت است در این مسیر، یک گزارش میتواند مسئلهای را حل کند، یک پرسش میتواند مانع یک خطا شود و یک مطالبه عمومی میتواند مسیر تصمیمگیری را اصلاح کند، این همان جایگاه واقعی رسانه است.
هفدهم مرداد، روز خبرنگار را به همه خبرنگاران، عکاسان، تصویربرداران، فعالان رسانهای و مدیران مسئول، بهویژه همکاران پرتلاش رسانهای در شهرستان بهبهان، صمیمانه تبریک میگویم.یاد و نام شهید محمود صارمی و همه شهدای عرصه رسانه که در مسیر روایت حقیقت جان خود را فدا کردند، گرامی باد.
میلاد خراسانی مدیرمسئول پایگاه خبری عصرمطالبه بهبهان
انتهای پیام/